PixelSpeechㄱ, ㄲ hay ㅋ: phụ âm thường, phụ âm căng và phụ âm bật hơi trong tiếng Hàn
Nhiều phụ âm tiếng Hàn có tới ba phiên bản. Lúc đầu, phần lớn người học nghe chúng gần như giống nhau, nhưng chúng làm thay đổi nghĩa của từ: 달 là mặt trăng, 딸 là con gái, còn 탈 là mặt nạ.
Ba nhóm phụ âm
| Nhóm | Chữ cái | Luồng hơi | Cổ họng | Cao độ của nguyên âm theo sau |
|---|---|---|---|---|
| Thường | ㄱ ㄷ ㅂ ㅈ ㅅ | Một chút hơi nhẹ khi đứng đầu từ | Thả lỏng | Thấp hơn |
| Căng | ㄲ ㄸ ㅃ ㅉ ㅆ | Gần như không có | Căng, ép chặt | Cao hơn |
| Bật hơi | ㅋ ㅌ ㅍ ㅊ | Một luồng hơi mạnh | Mở | Cao hơn |
ㅅ và ㅆ chỉ có hai phiên bản: thường và căng. Không có ㅅ bật hơi.
Ba điều cần lắng nghe
1. Luồng hơi
Đặt một tờ khăn giấy trước miệng. Với ㅋ ㅌ ㅍ ㅊ, tờ giấy phải lay động rõ. Với ㄲ ㄸ ㅃ ㅉ, nó gần như không động. Với ㄱ ㄷ ㅂ ㅈ, nó chỉ động nhẹ.
2. Độ căng
Với phụ âm căng, hãy siết cổ họng và ép chặt chỗ khép trong tích tắc trước khi buông ra. Bạn có thể cảm thấy như có một khoảng ngừng rất ngắn, hay một cú “nín hơi” nhẹ ngay trước nguyên âm.
3. Cao độ
Trong tiếng Hàn chuẩn Seoul, từ bắt đầu bằng phụ âm căng hoặc bật hơi thường được mở đầu ở cao độ cao hơn từ bắt đầu bằng phụ âm thường. Nhiều người bản ngữ dựa vào khác biệt cao độ này không kém gì luồng hơi. Nếu 달 và 탈 của bạn nghe giống nhau, hãy thử bắt đầu 탈 ở giọng cao hơn.
Phụ âm thường biến đổi khi đứng giữa hai nguyên âm
Các phụ âm thường ㄱ ㄷ ㅂ ㅈ trở thành âm hữu thanh, giống g, d, b và j trong tiếng Anh, khi đứng giữa hai nguyên âm và sau ㄴ ㄹ ㅁ ㅇ. Trong 고기, ㄱ đầu gần với một âm k nhẹ, còn ㄱ thứ hai nghe giống g. Trong 바보, ㅂ thứ hai nghe giống b. Đây là hiện tượng bình thường, không phải lỗi.
Luyện các cặp từ dễ nhầm
| Thường | Căng | Bật hơi |
|---|---|---|
| 달 mặt trăng | 딸 con gái | 탈 mặt nạ |
| 불 lửa | 뿔 sừng | 풀 cỏ |
| 자다 ngủ | 짜다 mặn | 차다 lạnh; đá (bằng chân) |
| 사다 mua | 싸다 rẻ | - |
Bài luyện: đọc từng hàng từ trái sang phải, rồi từ phải sang trái. Ghi âm lại và nghe. Nếu có hai trong ba từ nghe giống nhau, đó chính là cặp âm bạn còn yếu.
Mẹo theo tiếng mẹ đẻ
- Tiếng Việt: “t” của tiếng Việt không bật hơi, còn “th” thì bật hơi, nên “ta” rất gần 따 và “tha” rất gần 타: bạn đã có sẵn cặp ㄸ / ㅌ. Tương tự, “c” không bật hơi trong “ca” gần với ㄲ trong 까. Khó nhất thường là nhóm phụ âm thường ㄱ ㄷ ㅂ ㅈ, vì tiếng Việt không có âm nào tương đương: người học hay đọc ㄷ thành “t” (nghe ra 딸) hoặc “th” (nghe ra 탈). Cũng đừng thay ㄷ, ㅂ bằng “đ”, “b” của tiếng Việt, vì hai âm này rung dây thanh, còn ㄷ ㅂ đầu từ trong tiếng Hàn không rung và chỉ có một chút hơi nhẹ. Hãy đọc nhẹ, thả lỏng cổ họng và bắt đầu ở cao độ thấp hơn; quen với thanh điệu là lợi thế của bạn ở điểm này. Ngoài ra, đừng dùng “kh” hay “ph” cho ㅋ, ㅍ: đó là âm xát, còn ㅋ ㅍ là k, p kèm một luồng hơi. Luyện 달 / 딸 / 탈, 불 / 뿔 / 풀 và 자다 / 짜다 / 차다.
- Tiếng Anh: p, t, k đầu từ trong tiếng Anh vốn đã có hơi bật ra nên gần với ㅍ ㅌ ㅋ. Âm k trong “sky”, không có hơi, là điểm khởi đầu tốt cho ㄲ. Người học thường đọc ㄱ thường quá mạnh; hãy giữ nó thật nhẹ.
- Tiếng Nhật: chữ っ nhỏ đứng trước phụ âm giúp cảm nhận phụ âm căng: 「いっか」 gần với 이까. Tiếng Nhật phân biệt hữu thanh và vô thanh chứ không phân biệt bằng luồng hơi và độ căng, nên hãy tập trung vào bài thử với tờ khăn giấy.
- Tiếng Trung: p, t, k bật hơi của tiếng Phổ thông gần với ㅍ ㅌ ㅋ. Còn b, d, g không bật hơi nằm giữa phụ âm thường và phụ âm căng của tiếng Hàn, nên người học hay gộp ㄱ và ㄲ làm một. Hãy dùng cao độ để tách chúng ra.
Tự kiểm tra phụ âm của bạn
PixelSpeech chấm riêng phụ âm đầu của từng âm tiết, nên một ㄲ bị đọc thành ㄱ sẽ hiện ra thành âm yếu thay vì bị che lấp trong điểm tổng. Các phụ âm bạn còn yếu được theo dõi theo thời gian, kèm hướng dẫn về luồng hơi và độ căng, cùng câu luyện tập hằng ngày có chứa chính những âm đó.
Tìm ra những phụ âm bạn đang đọc lẫn
Miễn phí trên iPhone và Android. Khoảng 5 phút.